اروندرود

اروندرود

اروند رود

اروند به معنی تیز و تندرو و در دوره ی باستان به تمام طول رود دجله و اروندرود امروزی گفته می شد . اگر اروند را با تلفظ «او- روند» بخوانیم به معنی آب رونده است . تا سه هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) ، اروند رود وجود نداشت و رودخانه های دجله ، فرات و کارون جداگانه به دریا می ریختند . با سقوط ساسانیان و به دلیل عدم مراقبت ، سد ها شکسته شد و دو رودخانه دجله و فرات در القرنه به هم پیوستند و اروند رود را تشکیل دادند .

هم اکنون 81 کیلومتر از 175 کیلومتر طول اروندرود – از محل پیوستن نهر خین به این رودخانه تا مصب آن در خلیج فارس – مرز مشترک ایران و عراق محسوب می شود . عرض اروند رود بین 500 تا 1000 متر و عمق آن بین نه تا پانزده متر در نوسان است و هنگام جزر و مد آب ، تغییر می یابد و در عین حال برای کشتیرانی مناسب است . اروند رود را به علت جزر و مدها و نوع جریانش (جریان آرام بر سطح و جریان سریع و متلاطم در عمق) رودخانه وحشی نیز می نامند .

آب اروندرود از رودخانه های دجله و فرات که از ترکیه سرچشمه می گیرند و از رودخانه های کارون ، کرخه ، زاب بزرگ ، زاب کوچک ، دیاله ، بکور ، سیروان و الوند که همگی از ایران سرچشمه می گیرند ، تامین می شود و از نظر حجم ، 67 درصد آب اروندرود از ایران تامین می شود . پوشش ساحلی اروندرود پوششی از «چولان» (بوته های بلند) و «نی» است و عمق نخلستان های آن بین دو تا پنج کیلومتر متغیر است و به وسیله ی کانال و نهر های مصنوعی عمود بر اروندرود ، در حالت مد آبیاری می شود . بصره ، خرمشهر ، آبادان ، خسرو آباد و فاو از جمله بندر های مهم این آبراه هستند که نقش چشمگیری در رونق تجارت و بازرگانی منطقه دارند .

از آغاز تشکیل کشور عراق در پایان جنگ جهانی اول ، همواره ادعاهای غیر حقوقی این کشور بر مالکیت کامل اروندرود ، از مباحث اصلی اختلافات مرزی ایران و عراق بود که سرانجام بر اساس معاهده 1975 الجزایر ، ژرفگاه (خط القعر و یا خط تالوگ) رودخانه به عنوان خط مرزی تعیین شد.

یکی از اهداف رژیم بعثی عراق در هجوم سراسری به ایران ، حاکمیت مطلق بر اروند و انتقال مرز هایش به ساحل شرقی این رودخانه بود . در خرداد 1358 دولت عراق با اعزام ناوچه های گشت زنی شرع به تقویت پاسگاه های مرزی خود در ساحل اروند نمود و بالگرد های آن کشور بر فراز اروندرود به پرواز درآمدند .

با شروع جنگ تحمیلی اروندرود به سبب عرض بودن و تاثیرات ناشی از جزر و مد خلیج فارس بر این رودخانه – که هرگونه عملیات نظامی را با محدودیت مواجه می ساخت – مورد توجه نیرو های نظامی دو کشور ایران و عراق قرار نگرفت و فقط دو کشور با آتش توپخانه به تاسیسات نظامی و غیر نظامی مستقر در ساحل دو طرف اروندرود آسیب می زدند . در دومین ماه جنگ ، ارتش عراق در حالی که از ساحل جنوبی این رودخانه ، آبادان را می کوبید ، از سمت شمال این شهر پیشروی کرد و در 9/8/1359 با عبور از بهمن شیر به نزدیکی اروند رود رسید . دشمن سعی داشت با پیشروی از جاده ی خسروآباد تا شهر اروند کنار در اراضی شمالی این رودخانه استقرار یافته و بر آن تسلطه کامل یابد ، لیکن با مقابله مدافعان آبادان ، عقب رانده شد . در عملیات والفجر 8 و به دنبال موفقیت رزمندگان در عبور از اروندرود ، برای بهبود تردد و افزایش توانایی انتقال رزمندگان به آن سوی اروند ، پل سازی بر روی رودخانه مورد توجه و تاکید قرار گرفت .

با پایان جنگ و به رسمیت شناختن دوباره ی قرارداد 1975 الجزایر توسط عراق ، اروند رود دیگر بار حیات خویش را بازیافت هر چند که به علت انباشته شدن از گل و لای و لاشه های کشتی های غرق شده قابلیت کشتی رانی کشتی های بزرگ تجاری را تا حدی از دست داده بود .


موارد دیگر :

بدون آلبوم